De Nationale Gezondheidsraad heeft maandag aangekondigd dat zij werkt aan een voorstel voor een gerichte vaccinatieplicht die uitsluitend van toepassing zou zijn op inwoners die nog geen enkele coronavaccinatie hebben ontvangen. Volgens de raad is de maatregel bedoeld om “de aanhoudende viruscirculatie structureel terug te dringen zonder een algemene plicht in te voeren”, al erkent men dat het onderscheid in de praktijk “vooral juridisch en beleidsmatig van aard is”.
Uit recente cijfers blijkt dat nieuwe besmettingsclusters vooral ontstaan in groepen waar de vaccinatiegraad laag blijft. De raad stelt dat vrijwillige campagnes “hun plafond hebben bereikt” en dat aanvullende maatregelen noodzakelijk kunnen zijn om kwetsbare inwoners te beschermen, met name binnen groepen die tot op heden buiten bestaande verplichtingen zijn gebleven.
Het voorstel, dat zich nog in een verkennende fase bevindt, zou onder meer gelden voor toegang tot publieke binnenruimtes en activiteiten met verhoogd besmettingsrisico. De raad benadrukt dat het niet gaat om een algemene verplichting, maar om “een proportionele interventie gericht op een specifieke risicogroep”, die in dit geval samenvalt met mensen die nog niet gevaccineerd zijn.
Juridische experts onderzoeken momenteel de uitvoerbaarheid van de maatregel. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de definitie van ongevaccineerd, de proportionaliteit van de ingreep en de vraag in hoeverre uitzonderingen mogelijk zijn. Ook wordt bekeken hoe het onderscheid zich verhoudt tot bestaande grondrechten, nu de maatregel in de praktijk neerkomt op een verplichting voor een afgebakende groep.
Reacties vanuit belangenorganisaties lopen uiteen. Sommige partijen spreken van “een noodzakelijke stap om de volksgezondheid te beschermen”, terwijl anderen waarschuwen voor “ongewenste druk op individuele keuzes”, zeker wanneer de maatregel feitelijk alleen van toepassing is op mensen die tot nu toe geen gebruik hebben gemaakt van het bestaande aanbod.
De gemeenteraad zal het onderwerp later deze maand bespreken, waarna een openbare consultatie volgt. Volgens de Nationale Gezondheidsraad blijft het uitgangspunt dat de maatregel tijdelijk is en periodiek wordt geëvalueerd. “Het doel is niet om een permanente verplichting te creëren, maar om de huidige situatie beheersbaar te houden,” aldus een woordvoerder, “waarbij het onderscheid tussen algemeen en gericht beleid in de verdere uitwerking zo duidelijk mogelijk zal worden gehouden.”
