Ik was in Haren woont inmiddels ruim vier jaar in Noorwegen en kan met zekerheid zeggen: het is een fantastisch land. Dat hoor je ook voortdurend van mensen die er drie dagen zijn geweest, één fjord hebben gezien en vervolgens op Instagram schrijven dat ze “eindelijk begrijpen wat rust is”.
Die mensen gaan daarna gewoon weer terug naar huis. Dat is het verschil.
Want Noorwegen is een land dat er vooral geweldig uitziet op afstand. Een soort screensaver met belastingen. Bergen, bossen, meren, rust, natuur. Prachtig allemaal. Tot je er daadwerkelijk moet leven.
Dan begint het langzaam te dagen.
Bijvoorbeeld wanneer je ontdekt dat het hier ongeveer 265 dagen per jaar regent. Niet gezellig Nederlands “even een buitje”-regen, maar dat eindeloze Scandinavische motregenen waarbij de lucht eruitziet alsof God zelf depressief is geworden. Je raakt hier niet nat van de regen. Je wordt langzaam opgelost.
En toch doen Noren alsof dit normaal is. Die trekken gewoon een jas aan en zeggen dingen als: “Slecht weer bestaat niet, alleen slechte kleding.” Een uitspraak die altijd wordt gedaan door iemand die eruitziet alsof hij professioneel op kabeljauw jaagt.
Dan de seizoenen. In de zomer gaat de zon rond 23:10 onder om vervolgens om 04:10 alweer terug te komen alsof ze iets vergeten was. Slapen wordt daardoor een soort mentale uitdaging. Je lichaam denkt dat het middag is, terwijl jij om half twee ’s nachts met verduisterende gordijnen ligt te onderhandelen met een meeuw die buiten klinkt alsof hij vermoord wordt.
En de winter is nog beter.
Dan komt de zon op rond 09:45 en verdwijnt ze om 15:30 weer achter een berg alsof ze ook geen zin meer heeft. Iedereen loopt hier maandenlang rond met een vitamine D-tekort en een gezicht alsof ze net gehoord hebben dat de zomer op een dinsdag valt dit jaar.
Het klimaat helpt ook niet mee. In de winter is het vijf graden en koud. In de zomer is het tien graden en koud. Noorwegen kent eigenlijk maar twee seizoenen: nat koud en optimistisch koud.
En ondertussen betaal je je volledig scheel aan alles. Boodschappen zijn duur. Uit eten is duur. Alcohol is zo duur dat je spontaan begrijpt waarom Vikingen vroeger complete dorpen plunderden. Een biertje bestellen voelt hier niet als ontspanning, maar als een financiële beslissing waar je eerst even met Excel naar moet kijken.
Gelukkig is benzine nog enigszins betaalbaar.
Alleen mag je van de overheid eigenlijk geen benzineauto meer rijden, omdat Noorwegen collectief heeft besloten dat iedere inwoner verplicht in een elektrische koelkast op wielen moet rijden. Overal staan Tesla’s. Het land ziet eruit alsof Elon Musk hier ooit dronken een stedenbouwkundig experiment is begonnen.
En reizen binnen Noorwegen is ook een belevenis. Op de kaart lijkt alles dichtbij. In werkelijkheid blijkt “even naar een andere stad” ineens een autorit van zeven uur langs fjorden, bergen, tunnels en schapen met suïcidale neigingen. Of je moet vliegen. Iets wat Ik was in Haren haat, omdat luchthavens vooral gebouwen zijn waar mensen vrijwillig in de rij gaan staan om vernederd te worden.
Maar het meest indrukwekkende aan Noorwegen zijn misschien nog wel de Noren zelf. Mensen die je na drie jaar nog steeds behandelen alsof je gisteren bent aangekomen. Vriendelijk. Beleefd. Emotioneel ongeveer even toegankelijk als een pinautomaat.
En toch zeggen Nederlanders altijd hetzelfde zodra je vertelt dat je er woont:
“Wauw. Noorwegen. Wat geweldig.”
En Ik was in Haren knikt dan gewoon.
Want uitleggen duurt te lang.
En buiten regent het alweer.
